दिनविशेष ०१ जुलै

दिनविशेष

दि. ०१ जुलै

■ दिनविशेष 

१. कृषी दिन (महाराष्ट्र राज्य)

राज्यात दरवर्षी १ जुलै रोजी महाराष्ट्र कृषी दिन साजरा केला जातो. या निमित्ताने १ जुलै ते ७ जुलै या आठवड्याभराच्या काळात कृषी सप्ताह साजरा केला जातो. वसंतराव नाईक यांची जयंती 'कृषी दिन' म्हणून साजरा करण्याचा निर्णय सन १९८९ मध्ये तत्कालीन मुख्यमंत्री शरद पवार यांनी घोषित केला. तेव्हापासून ०१ जुलैला शासकीय स्तरावर सर्व कार्यालयात कृषीदिन साजरा होत आहे. राज्यातील हरित क्रांतीचे जनक आणि माजी मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांनी कृषी क्षेत्राच्या विकासात दिलेल्या योगदानाच्या स्मरणार्थ हा दिवस कृषी दिन म्हणून साजरा केला जातो

२. जागतिक सहकार दिन

दरवर्षी जुलैच्या पहिल्या शनिवारी साजरा केला जातो. हा दिवस सहकार चळवळीतील योगदानावर प्रकाश टाकण्यासाठी साजरा केला जातो. सामाजिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक विकासासाठी सहकार संस्था सामंजस्याने कशा प्रकारे कार्य करतात याबद्दलही या निमित्ताने जनजागृती केली जाते

युनायटेड नेशन्स जनरल असेंब्लीने (UNGA) १६ डिसेंबर १९९२ रोजी जुलै १९९५ चा पहिला शनिवार आंतरराष्ट्रीय सहकार दिन म्हणून घोषित करण्याचा ठराव मंजूर केला. आंतरराष्ट्रीय सहकार आघाडीच्या स्थापनेची शताब्दी म्हणून ही तारीख निवडण्यात आली. याला 'Coops Day' असेही म्हणतात

आंतरराष्ट्रीय सहकार दिनाचे महत्त्व :

आंतरराष्ट्रीय सहकार दिन आंतरराष्ट्रीय सहकार आघाडीची स्थापना आणि जगाला एक चांगले स्थान बनवण्याच्या दिशेने सहकार संस्था कशा प्रकारे कार्य करतात याचा उत्सव साजरा करतात. आंतरराष्ट्रीय सहकार दिन उपक्रम आणि चर्चा आयोजित करून साजरा केला जातो. यामध्ये विविध सहकार संस्थांचे कार्य दर्शविणाऱ्या लघुपटांच्या स्क्रीनिंगचा समावेश आहे. या दिवशी रेडिओ कार्यक्रम, वर्तमानपत्रे आणि इतर विविध माध्यमांचा वापर या क्षेत्रातील उपलब्धींवर प्रकाश टाकण्यासाठी केला जातो

सामुदायिक स्तरावर त्यांचे लक्ष असूनही, सहकारी संस्था त्यांच्या आर्थिक आणि सामाजिक मॉडेलचे फायदे जगभरातील लोकांपर्यंत पोहोचवण्याची आकांक्षा बाळगतात. त्यांच्या मते, जागतिकीकरणामुळे वाढलेली संसाधनांची असमानता, संपत्तीचे अधिक शाश्वत वितरण होण्यासाठी मूल्यांच्या संचाद्वारे नियंत्रित करणे आवश्यक आहे

सहकार चळवळ ही लोकशाही आणि स्थानिक पातळीवर स्वायत्त आहे. त्याच वेळी, सहकार संस्थांना जागतिक स्तरावर संघटना आणि उपक्रमांची संघटना म्हणून एकत्रित केले जाते जेथे नागरिक सामाजिक, पर्यावरणीय आणि आर्थिक उद्दिष्टे पूर्ण करण्यासाठी स्वयं-मदतीवर अवलंबून असतात

आंतरराष्ट्रीय सहकार दिनाची मूल्ये :

सहकार संस्था स्वयं-जबाबदारी, लोकशाही, समानता, समानता, स्व-मदत आणि एकता यांसारख्या अनेक मूल्यांचे पालन करतात. ही तत्त्वे त्यांच्या यशस्वी कार्यासाठी आवश्यक आहेत

३. राष्ट्रीय डॉक्टर्स डे

प्रसिद्ध डॉक्टर आणि पश्चिम बंगालचे माजी मुख्यमंत्री डॉ. बिधान चंद्र रॉय यांच्या पुण्यतिथीनिमित्त तसेच त्यांच्या योगदानाचा सन्मान करण्यासाठी भारतात १ जुलै रोजी राष्ट्रीय डॉक्टर्स दिन साजरा केला जातो. १९९१ मध्ये पहिला राष्ट्रीय डॉक्टर्स दिन साजरा करण्यात आला

◆ जन्म 

१. (१९१३) हरित क्रांतीचे प्रणेते, महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांचा जन्म

महाराष्ट्रामध्ये हरित क्रांती आणण्यामध्ये वसंतराव नाईक यांचा मोलाचा वाटा होता. कृषीविषयक समस्या हाताळून महाराष्ट्र धान्याच्या बाबतीत कसा स्वयंपूर्ण होईल, याकडे वसंतराव नाईक यांनी लक्ष दिले होते. वसंतराव नाईक यांनी त्यावेळची मर्यादित साधने आणि प्रतिकूल परिस्थितीचा सामना करुन राज्यात कृषीक्रांती घडवून आणली. त्यांच्या जयंतीनिमित्त १ जुलै हा दिवस महाराष्ट्रात कृषी दिन म्हणून साजरा केला जातो

वसंतराव नाईक हे हाडाचे शेतकरी होते. 'शेती आणि शेतकरी' हे त्यांच्या अत्यंत जिव्हाळ्याचे विषय होते. शेतीला आधुनिक स्वरुप देण्यासाठी त्यांनी सातत्याने प्रयत्न केले. तसेच त्यांनी राज्यात 'कृषी विद्यापीठा'ची स्थापना केली. शेतकऱ्यांना बियाणे उपलब्ध करुन अन्न-धान्याच्या दुष्काळावर मात केली. १९७२ च्या दुष्काळाचे संकट त्यांनी आव्हान म्हणून स्विकारले आणि दुष्काळनिवारणाचा शाश्वत मार्ग दाखवला

 

२. (१९३८) ज्येष्ठ बासरीवादक पद्मविभूषण पं. हरिप्रसाद चौरसिया यांचा जन्म

ते भारतीय बासरीवादक, संगीतकार आहेत. हिंदुस्तानी संगीतशैलीच्या ढंगाने केलेल्या बासरीवादनासाठी ते प्रसिद्ध आहेत

#vishalinc5 #satara #सातारा